Afstamming langs vrouwelijke lijn en mitochondriaal DNA type H52

De oma van mijn moeder, Antje Ferwerda, is mijn directe voorouder over de vrouwelijke lijn. Verder terug in de tijd dan zij gaan de familieverhalen niet. Via mijn moeder Antje Hartog, Oma Hartog-Heij en dan ‘Grootmoeder’ Antje, heb ik met broer en zus (maar niet mijn kinderen, die hun deel – mtDNA A – uiteindelijk van Zuid Amerikaanse Chibcha indianen hebben) het mitochondriaal (‘vrouwelijke’) DNA van haar. Dit DNA is van een afstammingsgroep (mtDNA H52) die voornamelijk in het Noordzeegebied voorkomt, inclusief Engeland en Noorwegen. Typisch, lijkt mij, van een zeevarend volk zoals de Friezen.

Tegenwoordig kun je heel veel over stambomen op internet uitzoeken, maar het blijft monnikenwerk. Het zijn allemaal aparte actes over geboorte, trouwerijen en overlijden die bovendien per stad zijn gerangschikt en niet overal even goed zijn bijgehouden of bewaard. Voor de liefhebbers is dit zo’n site:
https://www.wiewaswie.nl/

Leuk is dat de familie van Antje Ferwerda al een beetje is uitgezocht, ik vond er op een discussieforum iets van terug.

Met name dit: Antje Ferwerda, geboren te Franeker 22 juli 1867, getrouwd te Gouda 2 april 1890 met Willem Sijbrand Heij, geboren te Gouderak 1869, zoon van Pieter en Elisabeth van Erk.
Antje had een tweelingbroer, die heette Jelle (gestorven 9 jaar oud). Samen waren zij de oudste kinderen van een gezin van negen – waarvan ook de laatste twee jong zijn overleden.
Haar doopsgezinde vader Pieter Jelles Ferwerda was houtzaagmolenaar en “reiziger”. Zijn tweede naam werd toen nog aangehouden om de vader aan te duiden: Pieters vader heette dan ook inderdaad Jelle Pieters. Toen zijn eerste zoon Jelle op negenjarige leeftijd stierf, heette de eerstvolgende boreling ‘dus’ opnieuw gewoon Jelle die wel bleef leven. Geboren te Oosterlittens, Friesland, 27 april 1839, trouwt Pieter te Harlingen met Sijbrigje de Boer, geboren te Harlingen 7 april 1842, en trekt vervolgens het land door via Franeker, waar Antje geboren wordt, Hasselt (Overijssel) en Meppel. Vanaf 5 september 1883 woont het gezin te Gouda. Daar trouwt Antje in 1890 twee jaar voordat haar vader op 53 jarige leeftijd in Gouda komt te overlijden.
In Gouda wonen nog steeds Ferwerda’s, die vertegenwoordigen de Goudse Tak van Ferwerda familie en zijn dus verre familie. Ik weet een mooi huis vlakbij aan de Reeuwijkse plassen waar we veel langs lopen, waarop deze familienaam prijkt. De familie Ferwerda vertrok waarschijnlijk naar Gouda omdat daar sinds 1853 de Goudse Kaarsenfabriek voor werkgelegenheid zorgde. Daar hebben verschillende familieleden inderdaad gewerkt.

Ik volgde die vrouwelijke lijn nog iets verder terug en kwam zo Antjes moeder tegen, Sybrichje de Boer, geboren 7 april 1842 te Harlingen, en haar moeder was ook weer een Antje: Antje Douwes Timmer (geboren te Harlingen, 07 juni 1811, inderdaad dochter van een timmerknecht), die weer de dochter was van Rinske (Hinke) Pieters Halma (geboren te Harlingen 04 oktober 1782), dochter van Grietje Rienks (geboorte gegeven ?).

De naam Halma komt vooral veel voor langs de noordkust van Friesland. Er bestaat nog steeds een Zeevisserij- en bergingsbedrijf Halma in Harlingen. Als die achternaam verband houdt met Francois Halma (1653 -1722), zoon van een dorpspredikant te Langerak (Albasserwaard) die bekend werd van een Nederlands-Frans woordenboek uit de Gouden Eeuw, dan is de associatie met de Friese kust vrijwel zeker aangetrouwd van de vrouwelijke kant (dus via Grietje Rienks). Wat dus maar weer bevestigt dat het vrouwelijke DNA in de familie hoort bij een (Friese) Noordzee groep.
Deze stamvader Francois Halma werd overigens in Friesland als intellectueel gewerfd door de toenmalige Universiteit van Franeker. Hij werd benoemd tot Statendrukker van Friesland en overleed in Leeuwarden. Na Leiden had Franeker ooit de tweede universiteit van de Verenigde Nederlanden (1585), en daarvan ging kennelijk een nogal aanzuigende werking uit, omdat ook de familie van filosoof Bernard de Mandeville met Franeker geassocieerd kan worden. Terwijl zijn DNA langs de mannelijke lijn (R1b-L257), loot van een zeer oude aftakking (Z18) van R1b-U106, binnen Nederland juist van ver buiten Friesland afkomstig lijkt. Zijn YDNA profiel ligt namelijk erg dicht bij die van mij, zodat zijn oorsprong uiteindelijk eerder vlakbij het gehucht Den Dool zou kunnen liggen, dus evenals de familie Halma met wortels in de Albasserwaard.

Advertisements
  1. No comments yet.
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s